Día da Balea: Poemas de Miro Villar, Estevo Creus e Estíbaliz Espinosa



Continuamos desde estas crebas coa terceira entrega da divulgación do fermoso proxecto poético na rede intitulado «Día da Balea» que promove a Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA), unha ONG galega fundada en 1992, adicada ao estudo e divulgación dos mamíferos e tartarugas mariñas de Galicia, a través da investigación.

Desta serie publicamos deseguida as tres últimas lecturas poéticas, que tamén se poden ollar na canle de youtube da CEMMA, coas voces de min propio (Miro Villar), Estevo Creus e Estíbaliz Espinosa.

Publicado en Gravacións, Historia, Poesía | Deixa un comentario

Artigo en QPC (LXVI): Adeus ao poeta Xosé Leira López, un dos promotores das «Aulas no Camiño»

Veño de publicar unha nova colaboración con QuepasanaCosta. Diario dixital da Costa da Morte, que dirixe Ubaldo Cerqueiro, desta volta para escribir unha desas lembranzas que nunca quixera facer, por se tratar da triste despedida dun caro amigo poeta, Pepe Leira. E que a Terra che sexa leve! Velaquí o texto que tamén se pode ler nesta ligazón.

Adeus ao poeta Xosé Leira López, un dos promotores das «Aulas no Camiño»

Unha mensaxe do poeta fisterrán Modesto Fraga e posteriores notas dos medios de comunicación trouxeron a mala nova do pasamento do noso común amigo, o poeta Xosé Leira López (Valdoviño, 1951 – Ferrol, 2019).

Autor pouco prolífico á hora de publicar, malia ser un dos membros fundadores por volta de 1977 do celebrado Grupo de Comunicación Poética Rompente, relegou a súa actividade lírica ao íntimo e só moitos anos despois deu ao prelo a súa única obra individual intitulada Canto custa instalarse no amor (Espiral Maior, 1996), con fermoso limiar de Xosé Luís Méndez Ferrín e con epílogo do finado sociólogo Fermín Bouza Álvarez. Porén, os seus versos pódense atopar en moitas outras obras colectivas, as máis delas de carácter reivindicativo como a antoloxía Alma de Beiramar (Asociaciación de Escritores/as en Lingua Galega: 2002), unha colectánea de versos contra a incompetencia canda o desastre ambiental da marea negra do Prestige.

Da man de Modesto Fraga coñecemos a Xosé Leira López, Pepe Leira para as súas amizades, na época do nacemento do Batallón Literario da Costa da Morte. De feito, ao rastrexarmos a hemeroteca atopamos no ecuador da década dos noventa a súa participación nos recitais poéticos que o colectivo soneirán Arre Sentelha! organizaba no Castelo de Vimianzo, como poeta convidado, xunto á autora Rosa Méndez Fonte.

Desa fructífera colaboración naceu un diálogo poético interxeracional que lle permitiu convidar a unha pequena representación do Batallón a recitar na inauguración do curso na Facultade de Humanidades de Ferrol, na que era profesor de Socioloxía. Aló estiveron Modesto Fraga, Alexandre Nerium, Xavier Rodrigues Fidalgo e Rafa Vilar (tamén estaba prevista a miña asistencia, que non puido ser por problemas de axenda de última hora).

Xosé Leira López tivo unha excelsa vinculación coa vila de Fisterra, pois foi un dos promotores das «Aulas no Camiño» da Universidade da Coruña, xunto coa profesora e poeta Rosa Méndez Fonte. Nestas xeiras que se realizaban a final de cada curso, aló polo mes de xullo, o alumnado participante facía etapas dos diversos camiños que levan a Santiago de Compostela e sempre con prolongación até Fisterra, mesmo aínda cando a igrexa católica non recoñecía este itinerario. Nesas xeiras desenvolvíanse sempre actividades culturais e literarias paralelas e unhas delas viña sendo un recital de poesía que adoito tiña como escenario o faro de Fisterra.

Na fotografía que acompaña esta anotación, feita por Carmen López e cedida por Alexandre Nerium, recóllese o recital en xullo de 2002, que poñía remate a unha viaxe de 20 alumnos e alumnas con esa lectura poética celebrada no faro de Fisterra, onde interviron Manuel María, os citados dous profesores e poetas Xosé Leira López e Rosa Méndez Fonte, e os fisterráns Xoán Alberte Moure e Alexandre Nerium. Noutras edicións outras voces do Batallón acompañaron aos dous poetas infatigables organizadores do evento.

Na memoria de Xosé Leira López reproduzo deseguida dous poemas da súa autoría, o primeiro aparecido no único libro que quixo dar ao prelo e o segundo é aquel texto de solidariedade.

Que a Terra che sexa leve, caro amigo e compañeiro na República das Letras!

a mesa e o pano de Camariñas
e o cacharro ovalado de barro de Bonxe
e o Xesús de Misterio
e os plátanos e as laranxas e as mazás
e as peras e as cirolas de California

e Ti

***
I
Penetrou o fuel oil
nas badías do teu corpo
como un semen negro

e saímos á rúa
para esixir castigo
do violador
e os seus cómplices.

II
Os nosos berros
en Muxía, Compostela e Madrid
ficarán para sempre inscritos
nos pentagramas da carraxe
e nos futuros caleidoscópicos
dos pobos ergueitos.

Estoutra imaxe publicouna o xornal coruñés La Voz de Galicia.

FISTERRA. RECITAL POÉTICO EN EL FARO. 10/7/2002. FOTO: MILLARES

Publicado en Memoria Literaria, Obituarios, Poesía | Deixa un comentario

Día da Balea: Poemas de Lucía Novás, Xosé Iglesias, Eduardo Estévez e María Lado




Continuamos desde estas crebas coa segunda entrega da divulgación do fermoso proxecto poético na rede intitulado «Día da Balea» que promove a Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA), unha ONG galega fundada en 1992, adicada ao estudo e divulgación dos mamíferos e tartarugas mariñas de Galicia, a través da investigación.

Desta serie publicamos deseguida as catro seguintes lecturas poéticas, que tamén se poden ollar na canle de youtube da CEMMA, coas voces de Lucía Novás, Xosé Iglesias, Eduardo Estévez e María Lado.

Publicado en Gravacións, Historia, Poesía | Deixa un comentario

Día da Balea: Poemas de Xosé Henrique Rivadulla Corcón, Marta Dacosta, Xavier Queipo e Rafa Vilar

Desde estas crebas divulgamos o fermoso proxecto poético na rede intitulado «Día da Balea» que promove a Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA), unha ONG galega fundada en 1992, adicada ao estudo e divulgación dos mamíferos e tartarugas mariñas de Galicia, a través da investigación.

Desta serie publicamos deseguida as catro primeiras lecturas poéticas, que tamén se poden ollar na canle de youtube da CEMMA, coas voces de de Xosé Henrique Rivadulla Corcón, Marta Dacosta, Xavier Queipo e Rafa Vilar, introducidas sempre por este texto:

21 DE OUTUBRO, DÍA DA BALEA

O 21 de outubro de 1985 cazouse por derradeira vez unha balea en Galicia. CEMMA quere aproveitar esa data para propoñer o 21 de outubro como DÍA DA BALEA, coa intención de celebrar o día no que decidimos a paz coas baleas, tamén a riqueza de especies de cetáceos que temos nas nosas augas e a necesidade de seguir traballando para a súa conservación, mais tamén aproveitar para lembrar unha época da nosa historia que, queiramos ou non, non pode quedar borrada.

Nesta ocasión para a conmemoración deste ano contamos coa colaboración dunha ducia de escritoras e poetas que quixeron sumarse á nosa iniciativa e apoiala a través do seus textos, cuns videopoemas que vos iremos poñendo aquí. O noso agradecemento a todos eles/elas.

(Foto da primeira balea cazada no inicio da época de 1924, Corcubión)

Publicado en Gravacións, Historia, Poesía | Deixa un comentario

Som Cultura per la llibertat. L’Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC)

Hoxe cos compañeiros e compañeiras de L’Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC)

Som Cultura per la llibertat

Publicado en Manifestos | Deixa un comentario

Polo País de Gales e suroeste de Inglaterra. Unha crónica de Xela Cid. (19-28 de agosto de 2019)


(As fotografías que ilustran esta anotación son de propia autoría, agás esta do grupo realizada polo xornalista Ameixeiras no Priordy Llanddewi)

A xeira anual do Seminario de Estudos Comarcais da Costa da Morte (Semescom), «Viaxe polo País de Gales e suroeste de Inglaterra», que desta volta nos levou a viaxar entre os días 19 e 28 de agosto polas terras atlánticas británicas, tivo unha outra e moi completa crónica da autoría da profesora Xela Cid e que se pode ler no propio sitio web do SemEsCom. Deseguida reproduzo aquí o seu texto.

Polo País de Gales e suroeste de Inglaterra. Unha crónica de Xela Cid. (19-28 de agosto de 2019)

Como cada verán dos últimos once anos, con agosto chegou a actividade cultural e lúdica máis esperada do Semescom: A VIAXE.

O novo destino afastounos durante dez días da vida cotiá, doméstica, da casa en definitiva, enchéndoa de novidades, incertezas, humor, colaboración, e nesta ocasión de moitas estreituras.

Navegamos polo Golfo de Biscaia e a Canle da Manga, e no bus percorremos as terras do Sur de Inglaterra e o País de Gales.

Un primeiro madrugón para chegar ó punto de encontro en Guitiriz e comezar un tempo de folganza activa para descubrir un anaco máis de Europa.

Un dos obxectivos iniciais destas viaxes foi o coñecemento dos países atlánticos como Cornualles, a Bretaña francesa e Irlanda, sempre na busca das conexións galegas coas nacións con raíces celtas.

Despois de dous anos seguidos pola cálida Provenza e a costa lígur italiana no Mediterráneo, a viaxe deste ano foi o retorno á xeografía das brétemas, á chuvia e á luz grisácea. Volvemos mirar ó Atlántico.

Gales agasallounos coa primeira sorpresa: unha climatoloxía inesperada, días de luz, sen chuvasqueiro nin paraugas. Deben ser cousas do cambio climático que se manifesta en todo o planeta.

Foron xornadas de mar e terra, dúas delas completas mariñeiras. Ida e volta a bordo do ferry “Pont-Aven” do “Britanny Ferries” entre Santander e Plymouth. Unha experiencia pracenteira para a maioría, un minicruceiro, e algo menos para os que se senten perdidos e mareados ó non ter os pés na terra. Resultou unha travesía tranquila dada a bravura destas augas, un tempo de lecer para a conversa, a lectura, o xogo ou sinxelamente gozar mirando o mar albiscando golfiños, mascatos e aves de mar adentro.

Sobrepasada a punta francesa de Pern, na illa de Ouessant (Bretaña), entramos na Canle.
O historiador Xosé Mª Lema, aproveitou para contar a orixe dos catro faros de Eddystone. Faltaban unhas catorce millas para chegar ó porto de Plymouth cando pasamos preto do cuarto que emerxe no medio do mar. Ó pé sobresae un penediño onde estivo ancorado o terceiro ou Torre de Smeaton, quen seica se inspirou nun carballo para erguer este primeiro faro de pedra lonxe da costa. Hoxe xa en terra, nun outeiro preto da Cidadela Real, mirando ó mar, loce franxas vermellas e brancas. Ó regreso, antes de levar áncoras, permitiunos facer as últimas fotos ó seu carón e despedírmonos de Inglaterra. Unha fermosa historia. É un xeito diferente de chegar á Illa de Gran Bretaña.

Foi unha viaxe a un país máis pequeno ca Galicia, apreixado entre o inmenso Atlántico e a poderosa Inglaterra.

As peripecias xa comezaron nos pequechos camarotes dobres do barco, onde moitos se afanaron na busca da segunda cama ben agochada colgada do teito. O anecdotario comezaba a  agromar.

Tan pronto pisamos terra e subimos ó noso autocar da empresa Lázara, para encamiñarnos a Bristol, Lema puxo en marcha sen perda de tempo as parolas rodantes, “Rolling Talk”, en galés Sgwrs dreigl, que amosa a dificultade de pronunciación para nós desta lingua supervivente de orixe celta.

De Plymouth levou áncoras o Beagle hai case douscentos anos con Darwin a bordo como naturalista, para dar unha das voltas ó mundo máis fascinantes, con efectos científicos e sociais sorprendentes. Este feito serviu de base para que Xela Cid falara dos grandes científicos e naturalistas ingleses e galeses, afondando en dúas figuras do século XIX, o inglés Darwin e o galés A. R. Wallace, pois ambos chegaron á formulación da revolucionaria Teoría da Evolución.

Días máis tarde unha grata sorpresa, por non prevista; a visita á interesante cidade (xa inglesa) de Shrewsbury onde nos achegamos a casa natal desta singular figura, Charles Darwin.

Bristol deunos paso para o noso destino galés. Pero antes detivémonos nesta cidade inglesa atravesada polo río Avon e asentada na desembocadura do Severn que forma a Canle de Bristol. Sempre presentes os vellos peiraos comerciais, hoxe renovados como pubs e tabernas onde corren as pintas de cervexa e o ron, e aínda resoan os ecos de Stevenson e A Illa  do Tesouro ou John Cabot, o Cristovo Colón de Bristol.

Dende o símbolo da cidade, a ponte suspendida de Clifton sobre a gorxa do Avon deseñada por Bruel, deixamos Inglaterra.

No terceiro día por fin tomamos contacto con Gales, e fixémolo seguindo a súa fronteira invisible e o val do río Wye, declarado lugar de excepcional beleza no tramo final ata chegar ó Severn. Separa Gales de Inglaterra con sendeiros por ambas marxes.
“Onde está a fronteira? -pregúntalles Saramago no confín entre España e Portugal ós peixes que, no mesmo río, segundo esvaren por unha marxe ou pola outra, nadan agora no Duero, agora no Douro.

Esta fronteira galesa de grande tensión, está ben marcada pola presenza de numerosos castelos defensivos.

O escritor Claudio Magris que meditou sobre o tema di: «Non hai viaxes sen que se crucen fronteiras políticas, lingüísticas, sociais, psicolóxicas… Traspasar as fronteiras; tamén amalas -por canto definen unha realidade, unha individualidade, darlle corpo saíndose do indistinto- pero sen idolatralas, sen facer delas ídolos que esixen sacrificios de sangue.»
No val idílico do Wye aparecen as primeiras abadías do século XII, ou mellor os seus esqueletos, a cisterciense Tintern e a agostiña Llanttony Priory.

É aquí onde comezamos a comprender, noutra orde de cousas, que o bus era moi cómodo, pero grande de máis e as estradas estreitas. Houbo que manobrar. Unha constante na viaxe, esgotadora para Pablo Bustelo, condutor e amigo do Semescom. Un reto superado que xa consta no seu currículo.

Non quedou outra que renunciar ó miradoiro do Niño da Aguia, chegar ós altos do Hay Bluff e ata o emblemático pobo literario e cheo de librerías de Hay-on-Wye.

Compensáronse estas perdas con outras visitas non previstas que Chus Barbeira, gran organizadora de todo isto, e o inquedo e xeneroso buscador de información, o arquiveiro Pablo Sanmartín, foron destapando e encaixando cada día coma pezas dun quebracabezas. Isto foi, realmente, circular por Gales.

Estamos no primeiro Parque Nacional e o último declarado no 1957, o Brecon Beacons. Montañas baixas onde sobresae a cima chata do Pen y Fan de 886 m, o punto máis alto do Sur de Gales. A metade occidental, Xeoparque Europeo dende 2005, inclúe un labirinto de covas calcáreas visitables. Nesta cadea de vellas montañas do sur están as Negras do Oeste e Leste, o Brecon e un gran bosque, antigo coto de caza.

Dúas vilas representativas: Crickhowell, chea de flores na rúa principal e as ruínas dun castelo de fondo e Brecon, antigo lugar con edificios xeorxianos, puxeron punto final a este primeiro día en Gales.

O centro do país está ocupado polos Montes Cámbricos con aldeas e granxas illadas.
Dise de Gales que toda a historia da Terra se pode reconstruír a partir das súas paisaxes. Montañas antigas formadas na oroxenia caledoniana, un pouco máis vellas cás galegas da hercínica, ambas durante o Paleozoico.

Nestas terras están representados todos os períodos da Era Primaria. O nome do Cámbrico vén da forma latina de Gales, Cambria. O Ordovícico e Silúrico das tribos celtas dos ordovicios que ocuparon o norte e centro do país e dos siluros no sur; o Devónico do condado de Devon e o Carbonífero das capas de carbón atopadas nas rochas británicas.

Seguindo o rumbo leste-oeste e sur-norte a expedición móvese polo perímetro de Gales. Cada zona ten personalidade propia marcada pola fronteira, o mar, as montañas e a situación dos tres Parques Nacionais.

O cuarto día dedicouse á capital do país -dende 1955-, Cardiff, e a toda a área carbonosa do sur, que no XIX viviu a idade de ouro en plena revolución industrial.

De camiño, Caerleon ou forte das lexións, nas antigas terras dos siluros. Nesta área arqueolóxica poden distinguirse o que foron edificios romanos como o hospital, as termas, os barracóns, os baños militares e o que queda dun anfiteatro circular, que a tradición local vencella coa Táboa Redonda Artúrica.

Pepe Carballude achegou os seus coñecementos do mundo romano facilitándonos a comprensión destas estruturas.

Cardiff foi o maior porto carboeiro do mundo no XIX. O seu centro está dominado polo gran castelo normando e animadas galerías vitorianas. Na desembocadura do Taff sitúanse os peiraos construídos polo Marqués de Bute. Nesta zona está, entre outros, o edificio levantado no 2006 da Asemblea Nacional de Gales, constituída en 1997.

Tras a visita ó segundo castelo máis grande do Reino Unido, rodeado de auga e o primeiro concéntrico da Gran Bretaña, Caerphilly, chegamos a cidade de Neath para pasar a noite.

A aula móbil segue funcionando e Rosa García Vilariño introduce as súas  “Pequenas pinceladas gaélico-galegas na nosa cultura.”

A seguinte xornada achegounos ó segundo Parque Nacional marítimo-terrestre, o Pembrokeshire, con 400 km de costa virxe incluídos.

Un atraso por problemas técnicos impediu ver a cidade  medieval de Tenby. Fomos directos a Saint-David’s, pequena cidade cunha xigantesca catedral. Nunha contorna espectacular, no punto máis occidental do sendeiro da costa érguese este monumento relixioso, o máis importante de Gales  dedicado ó patrón do país.

Atrás quedou Swansea, berce do bardo máis nomeado, Dylan Thomas, e tamén o pobo de Laugharne no esteiro do Taff onde viviu os últimos anos nunha cabana, hoxe museo dedicado a súa vida e obra. E o mito pervive.

Aínda que non puidemos ver estes lugares, sempre cómpre deixar algo, Miro Villar, o poeta, fixo unha cala sobre a poesía galesa contemporánea destacando na narrativa Roald Dahl e o poeta Dylan Thomas. O mellor, o recital que nos ofreceu.

Este foi o día máis longo no bus. Atravesamos o país do sur ó norte para chegar a Llandudno a durmir xa entrada a noite, onde o decadente gran hotel, un emprazamento único nos acubillou.  Alí sentíase un fóra do tempo.

Atrás fomos deixando unha costa de difícil acceso con praias, cantís, unha xeoloxía complexa, unha rica flora e fauna aviar. No 1970 inaugurouse un sendeiro de case 300 km que no 2011 recibiu o segundo premio ó mellor destino costeiro do mundo.

Unha paradiña en Aberystwyth cun gran paseo marítimo de fachadas vitorianas. Aquí en 1984 A. X. Canosa, de Coristanco, creou a primeira páxina web en galego.

Así chegamos ó norte, a zona louseira cunha produción actual moi minguada. Muros, tellados e ata os dolmens son deste material.

O sexto día foi completo. Pódese dicir que se cumpriron todos os obxectivos desta viaxe. Fomos a Illa de Anglesey, chamada a nai do País de Gales  pola abundancia de cereais, atravesando o estreito de Menai por outra das pontes de Telford. E vimos: unha das fisterras galesas, Holyhead, na Illa de Holy;  o faro de South Stack; a torre de observación de aves Elin’s; o poboado da idade do ferro Holyhead Mountain Hut Circles; o dolmen de Trefignath e a vila co nome máis longo, Llanfairpwllgwyngyl… etc., etc. (ata 58 letras).

Aínda deu tempo a pasear pola fermosa localidade de Conwy. Visitamos o castelo onde se estaba celebrando unha festa medieval e achegámonos ó peirao para ver a casa máis pequena de Gales.

Un día máis no norte permitiunos ver algúns dos castelos que EduardoI, o conquistador de Gales, mandou construír, coma os de Caernarfon ou Beaumaris.

O último Parque Nacional visitado, nun domingo luminoso de agosto, foi Snowdonia, coas montañas máis altas e moita xente. Pagamos o prezo de non poder aparcar en Beddgelert e non chegar a Llamberis ó pé do Snowdon de 1085 m, o teito de Gales e o segundo pico de Gran Bretaña. Pero si gozamos de perfectos vales glaciares, lagos e fervenzas. Nesta zona explotáronse as grandes minas e canteiras de lousa no XIX, que deixaron a súa pegada na paisaxe ata hoxe. Galicia aínda produce moita lousa xerando un gran impacto ambiental sobre todo na zona do Valdeorras.

Abandonamos finalmente a baía de Llandudno coa lembranza de Alicia no País das Marabillas e a estatua do coello branco, e saímos de Gales.

Tras unha breve visita a cidade de Shrewsbury -inglesa, pero lindeira co País de Gales-, Manuel Chouza falou do fenómeno da especiación para despedir a Darwin.

Un par de horas para pasear pola gran cidade inglesa de Birminghan. Vimos as barcazas pintadas de vivas cores espalladas polas canles, a monumental praza da Vitoria e o  futurista edificio da biblioteca.

Unha última parada para ver a gran catedral de pedra de gra vermella de Worcester e chegar a durmir a Gloucester. Pola mañá entramos na súa catedral de altas columnas e traballado claustro con bóvedas en abano, unha auténtica filigrana.

Fechamos este percorrido circular na cidade de Plymouth e embarcando novamente con destino a Santander.

Toca xa facer algunhas reflexións. Gales e Galicia comparten unha natureza prodixiosa, máis degradada a nosa. En Inglaterra e Gales semella que o ser humano ten menos impacto na modificación da paisaxe e adáptase a un medio cuxa conservación é prioritaria.

Gales ten bosques autóctonos marabillosos, montes e beiras de ríos cheas de árbores coma carballos, castiñeiros, freixos, faias, pradairos, abeleiras, bidueiros, tileiros e vellos teixos. Exemplares centenarios acá e acolá cinguidos dun verde case artificial onde pastan miles de ovellas. Esta é a estampa permanente deste país.

O bosque vai a menos en Galicia. Un dos nosos poetas da terra, Uxío Novoneyra, nun dos seus poemas d’Os Eidos lémbranos da insignificancia  do “home” diante da natureza. Depredador insaciable de canto recurso hai no planeta, incapaz de deter o tren dunha vida non sostible, o poeta do Courel devólvenos por un intre ó lugar de onde vimos.

«Courel dos tesos cumes que ollan de lonxe
Eiquí síntese ben o pouco que é un home!»

Xa na casa, despois de dar voltas por Gales, despois de que as pólas das árbores nos abrazaran polas estradas e puliran un pouco o bus, despois de poñernos tan difícil transitar por elas, de impedirnos avanzar e chegar ás aldeas e viliñas máis agochadas ou ir dende ó sur ó norte dunha tirada por limitacións hoteleiras, temos que recoñecer que ó mellor este é o xeito de manter unha natureza envexable.

Cada viaxe, di Magris, ten a súa medida, o seu ritmo, o seu paso e a súa respiración. E Gales impuxo a súa lentitude, a súa calma e sobre todo as súas estreituras.

Penso que o grupo superou todas as dificultades, e facilitou a convivencia e harmonía entre todos para facer posible o soño desta viaxe .

Antía, Mariña e Roi, a mocidade do grupo, xunto con Xela, na última cea en terra inglesa, en Gloucester, despediron a viaxe agradecendo á dirección do Semescom o traballo de todo o ano. Sen Chus e Lema  autores da Guía  “Do País do Gadis ao País de Gales” que informan e animan no bus permanentemente, nada disto sería posible.

Tamén deron as grazas ós que axudan a maiores, ós que escriben e falan na aula móbil como Xosé Mª Lema e Antón García Losada que proporcionan unha completísima recensión histórica e xeográfica do país visitado, así como o noso xornalista Xosé Ameixeiras que fai as fotos do grupo e escribe as crónicas xornalísticas durante a viaxe para dar a coñecer esta actividade. Non menos importante son os que escoitan e respectan as informacións que se lles proporcionan, aínda que ás veces son eles ou que están máis ó tanto do asunto; non é pouco, desde logo.

Esta xente miúda pon a nota de esperanza e xuventude nun grupo que en por si desborda unha madurez vital extraordinaria.

As persoas que por vez primeira viaxan con este grupo quedan sorprendidas gratamente ó descubrir a fórmula xenuína do Semescom: todo moi concentrado, intenso pero eficaz.
Mais a maxia pona o ambiente que se crea neste grupo que zumega curiosidade, cultura, sinxeleza e amizade, que fai esta viaxe única no seu xénero.

Só queda pois esperar que novas ideas flúan para abordar novos retos, novos obxectivos, que traerán máis viaxes.

Croeso Galicia
Benvidos a casa.

Publicado en Arte, Historia, Lendas e mitos, Lingua, Poesía, Roteiros, Tradicións, Versións ou traducións | Deixa un comentario

Recensión a Feliz Idade, de Olga Novo, en Grial 222

E aínda nese último número, 222 (abril, maio, xuño do 2019) de Grial. Revista Galega de Cultura, e tamén na habitual sección intitulada «O espello das letras» aínda asino unha outra recensión intitulada «Entre a concepción e a desmemoria» para dar conta do libro de poemas Feliz Idade, de Olga Novo (Kalandraka. Faktoría K de Libros, 2019), do que podemos ler un fragmento desde a páxina da editora. Velaquí a recensión ao completo:

Entre a concepción e a desmemoria

Feliz Idade

Olga Novo

Faktoría K de Libros Kalandraka, 2019. 146 páxinas

Oito anos de silencio editorial poético separan esta Feliz Idade, que acompañan as ilustracións de Din Matamoro, do seu antecedente Cráter (2011), mais non de creación porque na «Carta Limiar» (Vilarmao, 23 de agosto de 2018) que Olga Novo escribe a súa filla Lúa xa nos advirte: “O libro que agora tes nas túas mauciñas de nena foi vivido ao longo de sete anos, como sete son as direccións do espazo, as puntas da estrela, os sons, as cores e as esferas planetarias”.

E a seguir a poeta sinala a circularidade da súa proposta que xunta nun único elo a concepción e o nacemento da nena e a desmemoria e o pasamento do seu propio pai, pois o libro “Nace contigo, e remata coa morte do meu pai, aínda que o seu bosque de cromosomas ten continuidade en ti”. O ton confesional epistolar non agocha unha reivindicación radical da poesía, mesmo desbotando escribir unha elexía como fixera Rosalía na morte dunha das súas fillas, para defender a súa potencialidade como linguaxe da revelación e como tentativa de superación da dor humana.

Non é a primeira vez que a poeta bota man do xénero epistolar na súa obra, velaí aquel magnífico texto do poemario A cousa vermella (2004) que principia así: “29 de xaneiro do 2002. / Querida mamá: estou aprendendo a ladrar. / une saison en enfer, repite comigo Une-Saison-En-Enfer / trinta xeracións de meu analfabetas. / Eu estou aprendendo a ladrar.”

Sete, novamente a importancia cabalística deste número, son as partes nas que se divide o libro, aínda que a primeira sexa un único e longo poema intitulado «Fogonazo» e a derradeira «Harmonía fractal» apareza reducida a dous versos “Feliz / coma un fento”.

«Fogonazo», que se abre co verso de Dylan Thomas “And death shall have no dominition”, é un canto celebratorio da maternidade, aínda que ben diferente daquel Darío a diario (1996) de Xela Arias ou das recentes propostas do diario en prosa Maternosofía (2010) de Inma López Silva e do ensaio Maternidade fóra de catálogo (2018) de Marga Tojo. Unha temática que xa preludiaban os versos “a min, / primeiriza nos partos / chámame o mar para romper augas”, dun dos poemas máis salientables do seu primeiro libro a teta sobre o sol (1ª ed., Edicións do Dragón, 1996; 2ª ed., Letras de Cal, 1999). Un poema no que a cultura clásica, Borges ou a pintura de Klimt acompañan o proceso dual de concepción, coma muller e coma poeta, ou coma poeta e coma muller.

«Poesía en posición fetal» é o significativo título da segunda parte e que congrega oito poemas sobre os diferentes momentos da xestación, que “poñen a funcionar a poesía de verdade”, mais que tamén lembran as xeracións anteriores, como no poema «Na chegada da primeira locomotora» onde o diálogo intertextual co coñecido poema de Curros serve para a lembranza daquel tataravó que gañaba a súa vida escavando os túneles para os camiños de ferro ou para algunhas das tarefas da nai, que estaban moi presentes en moitos versos do xa citado A cousa vermella (2004), poñamos por caso o poema «Interpretación libre das Gnosiennes para Nina».

Alén diso concíbese o propio acto da creación poética como un exercicio da liberdade fronte a calquera poder establecido que non entende e non se emociona coa vida nova: “Que entende o poder / do amnio / e de nós / que fomos concibidas nunha aldea / no colo do coro comunal de espectros tan queridos”. Máis unha vez na obra de Olga Novo a reivindicación dun mundo rural, e non só como memoria, que se poida confundir con nostalxia, senón como sociedade en transformación. E os lentes cos que cómpre ollar teñen unha óptica anticapitalista, de defensa do ancestral labor comunal, e feminista.

Os cinco poemas da terceira parte, «A Lúa su o negrillo», deveñen nun mosaico que inclúe o diálogo con André Breton e María Zambrano para celebrar o nacemento da filla, mais tamén de novo con Rosalía no antolóxico «En min e en todas», que principia e remata nun verso rotundo e fermoso: “Nalgún poema pasei frío e pasei fame”, para (re)descubrir o carácter inefable da poesía ou para lembrar os avós no «Tantán republicano», un dos textos de linguaxe explícita máis política, que fala da Internacional, a terra de quen a traballa, as barricadas e a loita pola liberdade, e logo a posterior represión e as fosas comúns. E o poema final, que dá título a esta parte, para lle ensinar á filla a árbore que a protexe, os eidos nativos, as trinta xeracións de analfabetas que a preceden (xa lembradas n’A cousa vermella) e o lugar, a aldea.

Na cerna os dez poemas de «Zona tigre», que uns versos de Wallace Stevens en memoria do seu pai preanuncian que van acaparar o protagonismo os últimos anos e a desmemoria do pai da autora. Son versos que se interrogan sobre o proceso da comunicación. De feito a voz poética alterna entre o eu e o ti, para establecer un diálogo, non sempre posible na oralidade, que inclúe episodios históricos que lle foron narrados, pois hai referencias a 1938, en plena guerra (in)civil, a unha feira ancaresa de 1952, a aquel debuxo dun tigre pegado no tractor Barreiros…, mentres os desacordes da memoria do pai o levan a chamar pola súa nai ou a tropezar coas sílabas, na deteriorización que se fai poema desgarrador. Os versos describen traballos manuais do mundo rural que xa desapareceron ou foron mecanizados e transformados, coma a propia vida na que Carlos, o irmao, colle a remuda.

A reflexión metaliteraria enche en boa medida os nove poemas «Da beleza indómita» e nesta parte son moitas as alusións que acompañan a aprendizaxe, de todas as épocas e de todas as literaturas, desde Claudio Rodríguez Fer até Rosalía, con Pimentel, ou desde Pasolini a Safo, con Rilke, Apollinaire ou Lorca, con otras moitas voces e outras músicas e outras artes. E as palabras poesía e poemas a apareceren e reapareceren.

Antes do brevísimo e contundente final, a sexta parte leva por encabezamento o xogo de palabras «Amar es», unha ducia de poemas que se aproximan máis á poética anterior dos primeiros libros publicados a teta sobre o sol (1996; 2ª ed., 1999) ou Nós nus (1997), de xinea amorosa, velaí o «Amor fou» que pecha, mais agora desprovista case por completo da retórica erótica e celebratoria do corpo, ao tempo que tamén se pecha o círculo con novos versos que describen a crianza, que regresan á metaliteratura ou nos que agroma esa dimensión telúrica ao xeito da poesía courelá de Uxío Novoneira.

E as potentes e fermosas imaxes, ás veces próximas ao surrealismo que a poeta sempre reivindicou, sorprenden coma lóstregos a nosa atención a cada pouco e non embazan a gozosa lectura, a mantenta máis transparente ca noutras entregas, co engado do léxico patrimonial aínda vivo en ámbitos non urbanos e recollido en herdo porque “Da miña lingua probaches o idioma labrego / onde gardo gadañas e angazos canastros de trigo”.

Publicado en Poesía, Recensións | Deixa un comentario

Recensión a Samuel Eiján. Poesía reunida. Edición de Francisco Leira Castiñeira e Armando Requeixo, en Grial 222

No último número, 222 (abril, maio, xuño do 2019) de Grial. Revista Galega de Cultura, que desde hai días xa anda polas librarías, e tamén se pode adquirir desde a propia páxina da Editorial Galaxia, asino na habitual sección intitulada «O espello das letras» unha recensión intitulada «Un pináculo da nosa poesía ascética e relixiosa», para dar conta da obra Samuel Eiján. Poesía reunida. Edición de Francisco Leira Castiñeira e Armando Requeixo.

Por outra banda, este número 222 xira arredor do tema «Novas narrativas na historia da arte contemporánea», con artigos sobre a cuestión da autoría de Lourdes Méndez (sobre antropollxía feminista na arte), Germán Labrador Méndez (derredor dos gravados do canteiro José Meijón) e Rafael Sánchez-Mateos Paniagua (sobre a memoria colectiva das compostelás irmás Fandiño).

Na sección «Documentos» Xesús González Gómez recupera e traduce vatios textos de «Francisco Fernández del Riego na prensa catalanista durante a República». E na sección «Temas do noso tempo» aparece os artigos «A cuestión catalá na política española. Unha calella sen saída?» da autoría de Ramón Villares e «O nacionalismo como problema político. Reflexións sobre o problema catalán» asinado por Xacobe Bastida Freixedo.
Alén doutras recensións, completan este novo número, as páxinas de creación poética de Anxo Mena e narrativa de Ana Fontenla.

Na sección «Historia e memoria» publícanse os textos «Os galegos nos inicios da independencia arxentina. A asemblea do 22 de maio de 1810» que asina Xosé Ramón Barreiro Fernández e «El País de Pontevedra. Prensa provincialista no Rexurdimento» de Xurxo Martínez González.

Pechan este número na sección de «Ciencia e técnica» o artigo intitulado «Buratos negros: as zonas vedadas do Universo» que asina Jorge Mira Pérez; «Latexos de saudade no cinema» de Fernando Redondo Neira na sección de «Artes Visuais» e pecha o volume na sección de «Fotografía» o texto asinado por Francisco J. Leira Castiñeira «O Gabinete Fotográfico do Corpo de Exército de Galicia».

Velaquí a miña recensión ao completo:

Un pináculo da nosa poesía ascética e relixiosa

Samuel Eiján. Poesía reunida

Edición de Francisco Leira Castiñeira e Armando Requeixo

Santiago de Compostela: Provincia Franciscana de Santiago / Xunta de Galicia / Real Academia Galega, 2018, 510 páxinas

A sinerxia entre diferentes entidades e institucións non é habitual no noso sistema literario, porén na edición desta obra converxen tres, Provincia Franciscana de Santiago, Xunta de Galicia e Real Academia Galega, e a maiores colaboran tamén o Consello da Cultura Galega e o Museo do Pobo Galego, e aínda se podería engadir a pertenza dos editores literarios a outras dúas, pois Francisco Leira Castiñeira pertence ao Grupo de Investigación Histagra da USC e Armando Requeixo fai parte do Centro Ramón Piñeiro, así pois todo un acontecemento digno de anotar.

Samuel Eiján. Poesía reunida recupera toda a obra en galego do padre franciscano dos seus libros Mágoas. Versos gallegos (1902, cunha 2ª edición corrixida e aumentada de 1913), D’a-y-alma. Versos gallegos (1915) e Froliñas de San Francisco. Romanceiro seráfico-galicián (1926), así como os poemas galegos do apartado “En la lengua de mi tierra” que figuraban en Aleteos (1926), optando os editores pola sempre aconsellable edición diplomática que respecta os orixinais.

Fr. José Antonio Castiñeira Chouza, Ministro da Provincia Franciscana de Santiago, Valentín García Gómez, Secretario Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, e Víctor F. Freixanes, presidente da RAG, asinan os textos de presentación, o primeiro salientando o franciscanismo do poeta, o segundo incidindo na dificultade de acceso aos seus textos agora superada e o terceiro lembrando a nosa poesía relixiosa desde Saco Arce até Díaz Castro ou Antón Tovar e subliñando a súa vía para o coñecemento do alén.

As vinte e dúas páxinas do estudo introdutorio “Redescubrindo a Fraysel“, que asina o historiador Francisco Leira, iluminan o “Contexto sociopolítico e pensamento dun expoñente da poesía relixiosa galega do primeiro terzo do s. XX”, ao tempo que engaden importantes datos biográficos sobre o poeta que facía uso dun pseudónimo creado desde a súa condición de freire (“Fray”) e o acrónimo do seu nome. De vocación temperá, Samuel Eiján, nado en 1876 en San Clodio (Leiro), ordenouse axiña como sacerdote e cultivou todos os xéneros literarios, chegando a ser director da lonxeva revista El Eco Franciscano antes e despois da súa estadía en Xerusalén entre 1903 e 1906.

Nos seguintes epígrafes demóstrase a través da lectura da súa obra, non só a poética, que Eiján foi unha persoa moi conservadora que defendía o galeguismo folclorizante e tradicional, con obxectivos evanxelizadores onde “a literatura é como unha forma de predicación doce”. Así, coñecemos en profundidade o seu pensamento, sempre refractario e mesmo belixerante coas ideoloxías liberais, progresistas e socialistas que collían pulo no primeiro terzo do s. XX.

Leira tamén fai un achegamento á súa presenza no noso sistema cultural e literario, pois Eiján xa foi académico correspondente da RAG desde 1915 (electo numerario en 1941) e entrou no Seminario de Estudos Galegos en 1926 co discurso “Franciscanismo literario en Galicia”, para finalizar co estudo do seu galeguismo “folclórico”. Porén bótase en falta algunha anotación sobre a actitude do poeta nos anos da república e do franquismo, pois tan só se nos di que foi comisario de Terra Santa de 1933 a 1945, ano do seu pasamento. E tampouco coñecemos as razóns de deixar de publicar libros na nosa lingua desde 1926. Dous hiatos que axudarían a comprendermos moito mellor a personalidade do poeta.

Por parte, Armando Requeixo nas 32 páxinas do seu estudo “A teopoética de Samuel Eiján” fai unha introdución a cada un dos títulos que se compilan neste volume, non sen antes repasar “A tradición herdada” na poesía relixiosa desde as Cantigas de Santa María até os seus coetáneos Saco y Arce, o arcebispo Lago González, Barcia Caballero e Eladio Rodríguez González, estes dous últimos prologuistas nos seus libros.

As cuestións ecdóticas ocupan o seguinte epígrafe e deseguida a análise cumprida de toda a obra poética galega, non só reparando no trazo preferencial da súa relixiosidade senón tamén procurando outras liñas temáticas a considerar. A este respecto é ben interesante comprobarmos as diversas lecturas que suscitou na fortuna crítica anterior que compendia Requeixo, con especial relevo na historia da nosa literatura de Carballo Calero de 1963, que o inclúe entre os “Epígonos”.

Requeixo conclúe que “Samuel Eiján foi un dos máis importantes poetas relixiosos galegos. A súa é unha poética que asenta nunha visión radicada do trascendente” e engade que os seus versos poden “conmovernos co seu exemplo seráfico na lingua da nosa terra”. Dubidamos moito que o materialismo da sociedade contemporánea favoreza esa lectura, mais esta compilación recupera nunha coidada edición un pináculo da nosa poesía ascética e relixiosa, unha liña non escasa e que chega até hoxe como ben demostrou a antoloxía Os ríos pasan cheos de Deus. Poesía relixiosa en galego (2007), compilada polo teólogo Victorino Pérez Prieto, e que curiosamente deixou fóra os versos de Samuel Eiján. A súa Poesía reunida vai contribuír a lle dar visibilidade.

Publicado en Estudos literarios, Poesía, Recensións | Deixa un comentario

Limiar do XX Certame Francisco Añón de Poesía

Chega ás miñas mans, con notorio retraso e cando xa se coñece o ditame da súa XXIII edición, o libro do XX Certame Francisco Añón de Poesía, celebrado en Outes en 2016 e publicado en maio de 2017 polo Concello de Outes. Este volume compilatorio dos traballos premiados naquela vixésima convocatoria leva un Limiar da miña autoría e un Epílogo da escritora Susana Sánchez Aríns, pois ambos e dous fixeramos parte do xúri avaliador. Velaquí o meu texto que celebraba eses vinte anos do certame.

LIMIAR

Dúas décadas de existencia contemplan o Certame Francisco Añón de Poesía, dúas décadas a nos revelar vizosas obras poéticas de autoras e autores novos e a publicar en coidada edición os seus textos, o que converte esta convocatoria nunha referencia de prestixio para a creación lírica no mapa literario do noso País.

Non chegan a unha ducia os certames poéticos que comparten esta fecundidade. Os decanos dos premios que visibilizan a obra son: XLII Certame Literario Concello de Vilalba; XXXII Premio de Poesía Cidade de Ourense; XXX Certame de poesía Rosalía de Castro; XXIX Premio de Poesía Eusebio Lorenzo Baleirón, XXVIII Certame Nacional de Poesía Xosé María Pérez Parallé; XX Premio de Poesía Avelina Valladares e os coetáneos XIX Concurso de Poesía Concello de Carral e XIX Premio de Poesía Johán Carballeira; aínda que existen algúns máis lonxevos que non publican as obras en formato libro (como os singulares XLVI Festa do Aquelarre Poético; XLI Certame de Poesía sobre o Nadal do Concello de Begonte ou XXX Premio de Poesía Feliciano Rolán).

O propio Francisco Añón estaría ben feliz de ser sabedor que o seu nome ía da man dun Certame Literario de moita sona. Non esquezamos que Añón, aínda que xa publicara poemas con anterioridade, vai acadar a súa maior notoriedade e a consagración literaria cando foi premiada a súa composición intitulada «A Galicia» nos Xogos Florais da Coruña de 1861, e que se publicou xunto cos outros textos laureados un ano despois no denominado Álbum de la Caridad, que adoita sinalarse como o inicio do Rexurdimento da literatura na nosa lingua.

Creo firmemente na promoción que supoñen os premios literarios para as novas voces. Se me permiten neste punto unha lembranza persoal, eu non chegaría a ser escritor, aínda que xa principiara coma case todos no ámbito escolar, se non fose polo ánimo, o estímulo (mesmo económico) e a proxección pública que acadei aos vinte anos cando recibín polo relato Augas de silencio o Premio de Narracións Curtas «Modesto R. Figueiredo», convocado en 1985 polo Patronato do Pedrón de Ouro. Nesa data nacín verdadeiramente para a escrita.

A crenza nese valor engadido dos premios literarios levoume a aceptar facer parte do cualificado xurado que premiou os textos recollidos neste volume. Tivemos que realizar un labor de peneira nada doado pola cantidade, e ás veces tamén cualidade, dos traballos presentados. Non nos desanimou que houbese que deixar deserta a Categoría A: Nenos/as de 6 a 7 anos, porque axiña puidemos recoñecer a madurez temática no poema de Alejandra Daponte Zarra e o accésit de Lucía López Cartelle na Categoría B: Nenos/as de 8 a 9 anos. O sentido do humor e a orixinal construción fixeron merecedora a Mariña Maceiras Segovia do máximo galardón na Categoría C: Nenos e nenas de 10 a 11 anos, onde tamén se outorgaron accésits compartidos aos traballos de Raquel Soto Sánchez e Ada Diana Quintela Rial. Unha temática dura e realista dende o punto de vista poético, como é o Alzheimer, deulle o premio a Lucía Amarelo Ginzo na Categoría D: Rapaces e rapazas de 12 a 14 anos, onde houbo accésit para Maruxa González Campos. A ironía e a contraposición de imaxes foi fundamental para lle outorgarmos a Irene Rico Gómez o premio na Categoría E: Mozos e mozas de 15 a 17 anos, na que o accésit foi para Breogán Torres Gutiérrez.

Finalmente, na Categoría F: Maiores de 18 anos, de especial relevancia, non só pola contía económica senón pola entidade dos textos a presentar, que xa son de seu pequenos poemarios, alén do accésit para Susana Justo Barreira, a apertura plica no máximo galardón descubriunos a unha autora que xa conta con outros recoñecementos e con obra publicada, Miriam Ferradáns Ferradás, por Deshabitar unha casa, un poemario compacto, dunha poeta con moito oficio e que domina a narratividade da propia composición, construída con grande acerto.

E 156 anos despois de que vise premiada a súa composición intitulada «A Galicia», Francisco Añón asistiría hoxe gozoso a esta festa literaria, a este novo Álbum que recolle aínda máis diversidade temática que aqueloutro de 1862. E estou ben certo de que Francisco Añón poñería unha enorme cara de sorpresa, mais tamén de satisfacción creo eu, ao ollar que tería que mudar aquel seu verso do devandito poema: «Xa cantando os teus fillos te chaman», porque o noventa por cento das voces premiadas son femininas, e celebraría creo eu que Rosalía de Castro tivese tan boas continuadoras da súa loita e da habelencia do seu estro.

Compostela, febreiro de 2017, no 160 aniversario da primeira versión do poema «O recordo. A Galicia», que Francisco Añón datou no mesmo mes de 1857.

Publicado en Estudos literarios, Poesía, Premios | Deixa un comentario

«Viaxe ao País de Gales: A crónica do xornalista e viaxeiro Xosé Ameixeiras»

(As fotografías que ilustran esta anotación son de autoría propia, agás esta do grupo de Xosé Ameixeiras)

«Viaxe ao País de Gales e sur de Inglaterra», é o título desta xeira anual organizada polo Seminario de Estudos Comarcais da Costa da Morte (SemEsCom), que preside Xosé María Lema Suárez e do que fago parte, coa sempre axeitada e eficiente organización de Chus Barbeira Pose, que desta volta nos levou a viaxar entre os días 19 e 28 de agosto polas terras doutra fisterra atlántica, un dos obxectivos destas xeiras do SemEsCom.

Deseguida reproduzo a interesantes e completa crónicas dos primeiros días da nosa viaxe cultural, asinadas co pseudónimo A. Lavandeira e escrita por un dos viaxeiros, o xornalista Xosé Ameixeiras, delegado da edición comarcal de Carballo do xornal La Voz de Galicia. Velaquí o texto que tamén se pode ler no orixinal premendo na ligazón:

Da Costa da Morte ás terras bardas de Gales

A aula móbil do Semescom analiza as conexións do Fisterra galego con aportacións expertas

A. LAVANDEIRA
CARBALLO / LA VOZ 25/08/2019

«Mentres os fillos dos celtas, cumpren serva e innobre vida; entonces o espírito invade do bardo escura melancolía». Os versos de Eduardo Pondal soaron en plena campiña galesa. A aula móbil do Seminario de Estudos Comarcais da Costa da Morte (Semescom) botou de novo a rodar, nesta ocasión polo País de Gales. O pasado luns partiu de Santander a bordo dun ferry e leva toda a semana analizando as conexións do Fisterra galego con estas terras bardas do Reino Unido.

Como vén ocorrendo dende hai uns dez anos, o Semescom leva a cabo unha viaxe cultural no verán segundo a guía histórica de Xosé María Lema, presidente da entidade, e a organización de Chus Barbeira, secretaria. Polo micrófono do autobús -da empresa Lázara- pasan diversos especialistas que van debullando temas relacionados coa viaxe. Así, Rosa García Vilariño, exprofesora en Carballo, analizou os camiños míticos literarios en común: a materia bretona, coas lendas artúricas na literatura galega (incluído Alfonso X o Sabio); o celtismo e o bardismo, con Murguía e Pondal, o bardo galego, e o atlantismo, ese fenómeno transversal na escrita, na pintura e na escultura. Así, soaron os versos do pontecesán Eduardo Pondal, que caracteriza como heroes galegos lugares e personaxes míticos.

O que durante tantos anos foi profesor en Carballo, Antón García Losada, aporta as características xeográficas das terras a visita.

O filólogo e poeta ceense Miro Villar ilustra sobre a poesía e os autores galeses, con recitados que espertan os aplausos de viaxeiros, a arousana Xela Cid aporta notas sobre flora e fauna, mentres que o latinista, escritor e exprofesor en Carballo, Pepe Carballude, fala das expedicións romanas en terras galesas, ao tempo que Pablo Samartín, secretario de Rula, dá cadra de sorprendentes xacementos arqueolóxicos. Así transcorre unha viaxe que tivo a primeira parada nocturna en Bristol, onde o escocés Stevenson situou a partida da Hispaniola na súa novela de aventuras A illa do Tesouro, que logo Xosé María Lema continuaría coa súa Costa do Solpor. Tamén se cumpriron visitas a lugares como o parque nacional de Brecon Beacons, as ruínas da abadía de Tintern Abbey ou priorato Llanthony.

Se Gales está considerado como o reino dos castelos non podían excluírse visitas a fortalezas como as de Cardiff ou Caerphilly, a máis grande do pais galés e na que se rodou a serie de Merlín para a BBC, entre outras que van xurdindo polo camiño deste balcón atlántico. Como non podía faltar tampouco a catedral de san David’s.

Primeira páxina en galego

O venres a expedición chegou á pequena cidade de Aberystwyth, onde hai 25 anos, en 1994, o coristanqués Alfonso Xabier Canosa Rodríguez creou a primeira páxina web en galego mentres facía a súa estadía no University College of Walles. O seu paseo marítimo de aspecto vitoriano, os restos dun castelo construído por Eduardo I en 1277, e o funicular que permite subir ata o monte dende o que se ve un amplo cadro de gran valor paisaxístico, son os principais atractivos do escenario da primeira plana en galego en Internet.

A expedición retornará o día 28, de novo no ferry, onde posiblemente se leve a cabo o desquite dunha partida de tute celebrada na ida e na que a parella liderada por un destacado intelectual da Costa da Morte sofriu unha dolorosa derrota despois dunha remontada fulgurante dos seus contrarios. Posiblemente se crucen apostas.

Publicado en Antoloxías, Arte, Estudos literarios, Fotografía, Historia, Lendas e mitos, Literatura medieval, Poesía, Roteiros, Tradicións, Versións ou traducións | Deixa un comentario